شنبه , ۲۰ آذر ۱۳۹۵
خانه » گردشگری » صنایع دستی » تاریخچه وعکس از گبه ایرانی
بریسا
خرید مانتو

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

گبه پرزهای بلند دارد و در بافت آن شمار پود بیشتری به کار می‌رود که تاثیر چشمگیری بر نرمی گبه می‌گذارد.

تعداد پود برخی از گبه‌ها گاهی از سه تا هشت پود در هر رج و بلندی پرزها گاهی تا یک سانتی متر هم می‌رسد.

گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه فرش ایرانی

برجسته ترین‌ صنعت دستی و خانگی در استانهای بوشهر و کهکیلویه‌ و بویر احمد بافت‌ گبه‌است‌ که‌ البته در قسمت هایی‌ از چهار محال بختیاری‌ و فارس‌ نیز رواج دارد و تقریبا در اکثر ‌نقاط روستایی‌ و حتی در بسیاری‌ از مناطق شهری استانهای مذکور شغل اول‌ یا حرفه‌ دوم‌‌بسیاری‌ از خانواده‌ها محسوب میشود

گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه‌هایی که در قدیم بافته می‌شدند خود رنگ بوده‌اند، یعنی پشم گوسفندان را بدون تغییر رنگ به کار می‌گرفتند و شامل رنگ‌های سیاه، سفید و خاکستری می‌شد. اگر بافنده روز خوبی را سپری می‌کرد رنگ سفید را به کار می‌برد و اگر روز ناخوشایندی داشت رنگ سیاه در دستبافته اش نمودار می‌شد. به مرور زمان بافندگان از رنگ‌های گیاهی و طبیعی برای پشم هایشان استفاده کردند و نقوش ذهنی خود را با این پشم‌های رنگین ترکیب کردند. بعدها استقبال خوبی از این گبه‌ها به عمل آمد و برای سرعت بخشیدن به کار رنگ‌های شیمیایی جایگزین رنگ‌های طبیعی شد و همچنین ماشین ریسندگی جای پشم ریسی دستی را گرفت. با از میان رفتن طرح‌های قدیمی و ذهنی طرح‌های جدید به میان آمد. اگرچه این طرح‌ها از اصالت طرح‌های گذشته تهی اند اما از زیبایی خاص خود برخوردار هستند. مدتی این گبه‌ها رونق خوبی در بازار داشتند، اما بنا به دلایلی به زودی از رونق افتادند

گبه ایرانی

گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

به طور یقین نمی‌دانیم نام گبه از کجا آمده است. فرش شناسان امروز برای یافتن ریشه این کلمه مسیر پر پیچ و خمی را پیموده‌اند.

در مواقعی آن را در کنار واژه قبیح گذاشته وگاه به کلمه “گایر” ربط داده‌اند که اولی به معنای زشت و معمولی و دومی به معنای حفاظ است.

اما امروز در لغت به معنای ضخیم و زمخت است و نوعی فرش است که دارای خوابی بلند و به صورت درشت بافت است.

در ابتدا نیز به عنوان زیراندازی بافته شده که مانع نفوذ سرمای زمین می شده است.
در اوایل گبه‌ها ساده و بدون نقش بافته می‌شدند. بافندگان اغلب از محیط و طبیعت اطراف الهام می‌گرفتند و طرح‌های

ذهنی خود را روی گبه‌ها به کار می‌گرفتند. چون بافنده آن را برای نیاز و مصرف شخصی خود تولید می کرده در بافت

آن از ایده‌های ذهنی اش بهره می گرفته و گاهی آرزوهایش را بر روی گبه به نمایش می گذاشته است. مانند نقش

چادر که شاید به معنای داشتن سرپناهی ثابت بوده و یا نقش انسان به عنوان خانواده و نقش‌های دیگری که هر یک

نماد خاص خود را داشته است. گبه دستبافته‌ای با اصالت است و نقوشی که در بافت آن به کار رفته است آن را از سایر

دستبافته‌ها متمایز می‌کند. اغلب طرح‌های گبه ملهم از طبیعت اطراف بافندگان و بر اساس ذهنیت آن‌ها بوده است.

گبه ایرانی

گبه ایرانی

مهم ترین طرح‌های گبه:

طرح شیر .طرح خشتی یا قابی شکل.طرح حوض گبه.طرح گل گبه.طرح ایلاتی. طرح کف ساده. طرح خانه در هم. طرح راه راه. طرح درخت.

گبه ایرانی

گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

در بافت‌ گبه که‌ به‌ وسیله ی پشم خود رنگ‌ مخلوط با موی بز انجام میشود، تفکیک رنگ‌ از‌اهمیت فوق العاده‌ زیادی‌ برخوردار است‌ و در واقع‌ اولین مرحله ی کار گبه بافی‌ را تشکیل‌میدهد و طی آن، دست‌ اندر کاران ابتدا پشمی را که‌ از دامهای خودشان تامین شده و یا‌ از سایر دامداران، دامپروران و عشایر خریداری‌‌گردیده، به‌ نسبت نوع رنگی که‌ دارند کاملا تفکیک و پس‌ از شتشو، توسط‌ زنان و دختران و‌به وسیله ی دوک‌های کوچک‌ و قابل‌ حمل ریسیده و تابیده میشود. گاهی‌ نیز موی بزهای‌عدنی‌ و پاکستانی‌ را که‌ از تنوع رنگ‌ فوق العاده‌ زیادی‌ برخوردار است‌ با پشم گوسفند‌ مخلوط نموده‌ و به‌ عنوان تار یا جهت دوخت‌ سجافها مورد استفاده‌ قرار می‌دهند.

گبه ایرانی

گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه در اندازه‌های مختلف بافته میشود و برای بافت‌ هر تخته ی ۲۰۰ – ۱۰۰ سانتی متری آن‌همکاری‌ یک‌ ماهه‌ ی دو بافنده با روزی‌ شش‌ ساعت‌ کار الزامی‌ است‌. بافت‌ گبه، همان گونه‌‌که گفته شد با بهره گیری از پشمهای خود رنگ‌ انجام میشود ولی‌ گاهی‌ بافندگان برای‌شفافیت بخشیدن به‌ مواد اولیه مصرفی‌ شان بر روی‌ پشمهای سفید، شکری و کرم عملیات‌سفید گری و بر روی‌ پشمهای قهوه یی‌ و مشکی نیز عملیات رنگرزی‌ انجام می‌دهند و به‌‌وسیله ی پوست‌ میوه ی بلوط که‌ در اصطلاح محلی جفت نامیده میشود، نوعی‌ رنگ‌ قهوه یی‌‌متمایل‌ به‌ حنایی‌ و با کمک پوست‌ انار، زاج و رنگ‌ آهن‌ رنگ‌ مشکی شفافی‌ به‌ وجود می‌آورند.

گبه ایرانی

گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه ایرانی

تاریخچه وعکس از گبه فرش ایرانی

گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه ایرانی

گبه ایرانی

نگهداری گبه

به همان میزان که مراحل اولیه تولید گبه از اهمیت خاص خود برخوردار است، نگهداری آن نیز مستلزم دقت و توجه می‌باشد که این امر موجب افزایش ماندگاری و قیمت آن می‌شود. عوامل آسیب رسان شامل حشراتی مثل بید، موریانه، سوسک و موش می‌باشند که بدترین آن‌ها بید است. برای مقابله با بید روش‌هایی مانند استفاده از محلول شیمیایی خاص در هنگام شستشو، اسپری کردن پشت و روی گبه با حشره کش و یا استفاده از نفتالین و تنباکو در انبار پیشنهاد می‌شود. باید از قرار دادن آن در محیط تیره و تاریک و مرطوب پرهیز کرد، همچنین نباید در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار بگیرد، زیرا موجب پریدگی رنگ گبه می‌شود. بهتر است برای در امان ماندن آن از هر گونه رطوبت احتمالی از موکتی در زیر آن بهره گرفت و آن را در معرض هوا قرار بدهیم

گبه ایرانی

گبه ایرانی

آمین

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*